Top 10 Đặc Sản Sơn La Mà Bạn Cần Phải Biết Khi Đến Vùng Đất Này

0
438
đặc sản vùng sơn la

Sơn La là vùng đất có nhiều điều thú vị với những ngọn đồi hay con suối trải dài, cảnh đẹp ở đây luôn khiến người ta nao lòng. Bên cạnh đó, Sơn La còn có một nền ẩm thực độc đáo, lạ miệng mà không ai có thể bỏ qua. Hãy cùng Leanhtien.net khám phá những món đặc sản ngon nhất không thể bỏ qua ở Sơn La nhé!

1. Nộm da trâu

nộm da trâu

Sơn La là vùng đất có một nền ẩm thực lạ và độc đáo, đậm chất núi rừng Tây Bắc. Trong đó có món nộm da trâu rất được mọi người yêu thích. Trâu là loài động vật quý và thân thiết với con người, bởi vậy mà người dân ở đây (cụ thể là người Thái) không thường xuyên làm thịt mà chỉ khi trâu quá già hoặc trâu bị chết đi vì điều kiện ngoại cảnh.

Thịt da trâu rất cứng và dày, vì thế khâu chế biến rất cần sự khéo léo, tỉ mỉ của người nấu. Để có được đĩa nộm da trâu giòn, không quá dai và ngon miệng thì người dân nơi đây đã phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp. Sau khi chế biến da trâu, đem thịt đã thái lát mỏng trộn cùng với rau dớn, hoa chuối, đậu phộng,…đặc biệt là nước măng chua chua, hăng hăng của măng trúc tạo cho món ăn thêm phần mới lạ và độc đáo.

Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được cái giòn của da trâu, vị chua của nước măng rừng hòa cùng những loại hương liệu khác thật đậm đà. Nếu có dịp ghé thăm Sơn La, hãy thử món ăn độc lạ này nhé. Nộm da trâu thường có ở nhà của người dân bản địa.

2. Cơm Lam

cơm lam

Cơm Lam là món ăn khá nổi tiếng và được nhiều người yêu thích ở vùng đất Tây Bắc. Cơm lam được chế biến đơn giản từ gạo nếp, đặc biệt quan trọng là loại nếp hương, nếp cẩm và nếp cái hoa vàng.

Cách chế biến món này cũng không thật phức tạp, chỉ việc cho muối và gừng vào gạo nếp rồi đem ủ qua một đêm. Sau đó đem cho vào ống tre, đổ lượng nước vừa phải và đậy lại bằng nút lá chuối. Cuối cùng là nấu cho tới lúc có mùi thơm từ gạo, từ ống tre cháy và trong ống không còn nước tức là cơm đã chín.

Khi ăn, tách từng phần ống tre để còn sót lại lớp lụa mỏng bó chặt từng ống cơm trắng tinh, thơm ngon. Cơm lam thường dùng với muối hoặc chẩm chéo (một đặc sản nổi tiếng khác ở Sơn La). Cơm lam có mùi vị đặc biệt quan trọng lạ và độc đáo, mùi thơm gạo nếp xen kẽ với mùi vị tre rừng, mang đậm màu non cao.

3. Thịt gác bếp

thịt gác bếp

Thịt gác bếp hay còn được gọi là thịt khô hay nhắm giảng, là một món ăn quen thuộc được người dân Thái ở Sơn La vô cùng ưa chuộng. Thịt được làm từ trâu, bò hoặc heo được nuôi theo cách thả rông để có được những miếng thịt vô cùng săn chắc, ngon và chất lượng nhất.

Để làm được món thịt gác bếp thơm ngon, người ta lọc thịt ra thành từng miếng rồi ướp các loại gia vị khác như muối, ớt, gừng và đặc biệt là mắc khén. Sau đó thịt sẽ được đem đi gác bếp và được hun từ khói của củi cây rừng. Đây chính là một điều đặc biệt nhất của món ăn này. Thịt được gác bếp rất lâu, đến gần hai tháng mới có thể thưởng thức được món ăn này.

Mùi vị của thịt gác bếp rất khác lạ, nó có mùi thơm ngào ngạt của thịt đồng thời hòa quyện cùng mùi khói bếp. Khi ăn, xé nhỏ miếng thịt ra thành từng sợ nhỏ lên dĩa, chấm cùng chẩm chéo hoặc tương ớt là đã có món ăn thật mê ly rồi.

4. Ốc đá Suối Bàng

ốc đá Suối Bàng

Ốc ở Suối Bàng thường có vào mùa mưa, khi tiết trời ẩm ướt. Ốc ở đây chẳng cần lá chanh hay sả, cứ thế luộc suông là đã đủ giữ vị. Thậm chí, nước chấm cũng không cần quá cầu kỳ, rót từ chai, cho thêm vài lát ớt là ổn. Ốc đổ ra, mọi người quây quần ngồi vừa khêu ốc vừa nói chuyện là đủ ấm cho ngày mưa. Nếu muốn thưởng thức kiểu khác, có thể nấu canh ốc, làm gỏi ốc… vẫn giữ được vị giòn ngon của ốc.

Vị ngọt của thịt ốc, giòn và không có mùi tanh như những con ốc khác bởi ốc đá Suối Bàng chỉ ăn lá cây nên thường hòa cùng mùi thơm của lá cây nơi vùng núi cao, chính những điều đó đã làm nên mùi vị đặc biệt của những món ăn làm từ loại ốc này. Khi ăn, phải ăn chậm, nhai kĩ thì mới cảm nhận được đầy đủ trọn vị ngọt béo của ốc.

5. Cháo Mắc Nhung

cháo mắc nhung

Cháo mắc nhung là một món ăn khá mới lạ đối với những người chưa từng đến Sơn La, ở nơi này, đây lại là món ăn khá quen thuộc và phổ biến. Đến Sơn La nhất định phải thử cháo mắc nhung một lần.

Được nấu từ quả mắc nhung – một loại quả có rất nhiều ở vùng Sơn La, chúng rất nhỏ, có màu xanh và cùng họ với cà chua nhưng hương vị lại vừa đắng vừa cay, ngọt. Người ta hái về rồi rửa sạch là có thể đem nấu cháo.

Cháo mắc nhung ngon phải được chế biến từ loại gạo tấm, khi nấu cho xương sườn băm nhỏ vào đến khi chín tới mới cho thêm quả mắc nhung. Cuối cùng cho thêm gia vị như ớt, gừng, xả,…băm nhỏ rồi khuấy đều là đã có được món cháo mắc nhung thơm lừng hấp dẫn. Khi ăn, thực khách sẽ không quên được hương vị đăng đắng, lạ lạ của món ăn này.

6. Pa Pỉnh Tộp

pa pỉnh tộp

Món ăn lạ tai này có tên dễ gọi hơn là cá gập nướng, món gốc của người Thái. Pa pỉnh tộp – đặc sản Sơn La – có thể dùng nhiều loại cá để chế biến. Cá chép, cá trắm hoặc cá trôi chỉ cần vài lạng là ăn ngon. Cá được mổ dọc theo sống lưng, bỏ mật và nhồi gia vị như gừng, xả, ớt tươi, rau mùi, rau thơm, hành tươi, húng, đặc biệt là mắc khén vừa phải tăng sự đậm đà vừa khử tanh.

Nguyên liệu làm nên món Pa Pỉnh Tộp chính là những loại cá khác nhau như cá trắm, cá trôi hay cá chép. Người ta thường hay bắt cá tươi rồi làm sạch vẩy, tỉa hết những vết nhỏ trên thân cá và mổ dọc sống lưng để dễ dàng gập úp lại hơn. Sau đó đem nhồi những loại gia vị vào, điển hình nhất là gừng, ớt, xả, rau húng, hành,…cùng với mắc khén và mầm măng nhằm giúp khử đi mùi tanh của cá. Đợi đến lúc cá đã ngấm hết gia vị thì gập lại rồi nướng trên lửa than hồng là hoàn thành công đoạn chế biến món Pa Pỉnh Tộp.

Khi thưởng thức món ăn này bạn sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi hương vị ngon lạ miệng của nó. Đối với người Thái, Pa Pỉnh Tộp là một món ăn khá quý và được xem là đặc trưng của ẩm thực Thái.

7. Nậm Pịa

nậm pịa

Đến Sơn La, bạn sẽ được thưởng thức một món ăn hoang sơ vào bậc nhất của núi rừng, đó là nậm pịa. Nậm pịa nhìn thì không ngon mắt. Nguyên liệu chính của món này là nội tạng của các loài vật ăn cỏ bao gồm dạ dày, tiết, lòng, tim gan, phèo phổi thập cẩm phế lù đem ninh nhừ. Ngoài ra còn có một thành phần rất đặc biệt nữa đó chính là pịa. Pịa là phần dịch (phân non) nằm giữa đoạn dạ dày và ruột già. Nếu bạn đã từng biết đến món phèo lợn thì hẳn sẽ dễ dàng hình dung được cách lấy pịa của người Thái.

Cách chế biến món ăn này cũng rất đơn giản, ruột non được đem trộn với rau thơm, ớt, tỏi, mắc khén,.. cùng các gia vị khác và nhiều loại nội tạng băm nhỏ. Sau đó chỉ cần đem hỗn hợp đã làm nấu sôi cho đến khi có một hỗn hợp mới sóng sánh, sền sệt, đó chính là Nậm Pịa.

Món ăn này có vị đắng, sẽ hơi khó ăn đối với những người mới thử lần đầu và khá kén thực khách. Nhưng đối với người dân nơi đây thì nó lại là một món ăn quý và thường được đem ra khi nhà có khách.

8. Na Mai Sơn

na mai sơn

Những năm 1990, cây na dai được đưa vào trồng tại huyện Mai Sơn, mới đầu chỉ có một vài hộ trồng, nhờ đem lại hiệu quả kinh tế cao nên diện tích na ngày càng được mở rộng. Từ chỗ chỉ có vài ha đến nay huyện Mai Sơn đã có hơn 140 ha trồng na (tập trung chủ yếu ở xã Cò Nòi và thị trấn Hát Lót), trong đó 129 ha đã cho thu hoạch, 30,5 ha được trồng theo quy trình VietGAP, sản lượng đạt 1.416 tấn quả/vụ.

Na Mai Sơn có kích cỡ quả vừa phải, tròn đều, mắt vỏ lồi đều; trọng lượng trung bình từ 0,3-0,4 kg/quả, ít hạt, thịt quả có màu trắng ngà, dai, vị ngọt đậm, mùi thơm dịu. Vụ na ở Mai Sơn bắt đầu từ tháng 8 đến tháng 10 hằng năm. Những năm gần đây, các hộ trồng na ở Mai Sơn áp dụng tiến bộ khoa học vào chăm bón, đặc biệt là bà con thực hiện kỹ thuật thụ phấn nhân tạo cho cây nhờ vậy năng suất chất lượng cao hơn, quả to, ít hạt, vỏ mềm, mỏng, gai to, mắt nở phẳng, nhiều cùi hơn, ăn có vị thơm ngon đặc trưng.

Chính vì vậy sản phẩm na dai Mai Sơn tiêu thụ hết sức thuận lợi, nhiều thương lái vào tận vườn để thu mua. Loại na dai đặc sản Mai Sơn này chủ yếu được xuất bán sang các thị trường như Hà Nội, Hải Phòng và một số tỉnh lân cận để tiêu thụ.

9. Bê chao

bê chao

Mộc Châu, Sơn La là một địa điểm du lịch vô cùng nổi tiếng với những cảnh đẹp núi rừng nên thơ, mê hồn. Bên cạnh đó Mộc Châu còn nổi tiếng với món ăn mới mẻ – bê chao. Bê chao đã trở thành một trong những đặc sản ngon nhất không thể bỏ qua khi đặt chân đến vùng đất này.

Nguyên liệu chính để làm nên món này là bê đực, nhất là bê non dưới một tuần tuổi, chưa ăn cỏ, vì dễ chế biến lại giữ được vị ngon ngọt từ những giọt sữa mẹ. Bê có thể tái chanh, hấp xả, xào lăn,… nhưng ngon và đặc biệt nhất có lẽ chính là bê chao. Để nấu được món bê chao, người ta thái thịt thành những miếng, đem chần với nước sôi để loại bỏ mùi hôi của thịt dê, sau đó ướp gia vị gồm sa tế, tiêu, ớt, gừng, sả…cho ngấm đều. Và cuối cùng là chao qua dầu đã sôi. Khi vớt ra dĩa, rắc thêm một ít vừng rang và lá chanh cắt sợi là có được món bê chao thơm ngon hấp dẫn rồi.

Bê chao phải ăn nóng thì mới ngon, chấm cùng nước tương nữa là tuyệt vời. Tuy cách nấu bê chao khá đơn giản nhưng lại là món ăn để lại ấn tượng khó quên trong lòng thực khách.

10. Chè Tà Xùa

chè tà xùa

Chè Tà Xùa là loại cây được trồng trên vùng núi cao, cách mặt nước biển khoảng 1800m và quanh năm được bao phủ bởi sương mù, vì vậy mà người ta hay gọi nó là chè tuyết. Cây chè có thân to, búp màu trắng.

Chè sau khi hái về được người dân rửa thật sạch, phơi khô và cuối cùng đóng gói là xong, có thể đem bán. Chè Tà Xùa khi uống có vị rất khác với những loại chè khác, nó có vị thơm, ngọt thanh, mát dịu khiến cho người ta cảm thấy dễ chịu. Tuy nhiên, lúc đầu mới nếm thử sẽ thấy đăng đắng.

Lúc uống chỉ cần cho  một ít chè và đổ nước nóng vào, nước chè sẽ có màu xanh lơ đỏ, cho dù pha qua vài nước nó vẫn giữ được màu sắc như vậy.

Có dịp ghé thăm Sơn La, đừng quên nếm thử và đem chè Tà Xùa về làm quà biếu cho người thân, bạn bè bạn nhé!

Lời kết

Sơn La là vùng núi với những cảnh đẹp mê hồn, bên cạnh đó miền đất này còn sở hữu một nền ẩm thực độc đáo, khác lạ vô cùng. Đây quả thực là một nơi phải đến và khám phá những điều mới lạ, đặc biệt là những món đặc sản ngon nhất không thể bỏ qua đó!

Xem thêm: Những địa chỉ bán yến sào uy tín tại TPHCM